KDV dahil ve hariç fiyat nasıl hesaplanır? Formül ve örnek

Bir mağaza sahibi fiyat listesini gösterip sordu: “1.200 TL'lik ürünün KDV'si 240 TL, değil mi?” Değil, 200 TL. Aradaki 40 TL tek üründe küçük görünür ama yüzlerce siparişte kâr tablosunu baştan yanlış kurar.

KDV eklemeyi herkes bilir. Çıkarmak ise en sık yanlış yapılan hesaplardan biri. Bu yazıda iki yönü de formül ve örnekle anlatıyor, sonra e-ticarette işinize yarayacak birkaç ipucuna geçiyoruz.

Temel formüller

Aklınızda tutmanız gereken tek şey şu: KDV, hariç fiyatın üzerine eklenir. Bu yüzden eklerken çarparız, çıkarırken böleriz.

• KDV hariç → dahil: fiyat × (1 + KDV oranı)
• KDV dahil → hariç: fiyat ÷ (1 + KDV oranı)
• KDV tutarı: dahil fiyat − hariç fiyat

Bir de sağlama yolu var: bulduğunuz hariç fiyatı yeniden (1 + oran) ile çarpın. Başladığınız dahil fiyata geri dönüyorsanız hesap doğrudur. Bu küçük kontrol, fiyat listesini ilk kez hazırlarken ya da tedarikçiden gelen rakamlara bakarken çok işe yarar; yanlış bölen ya da yanlış oran hemen kendini belli eder.

Adım adım örnek

KDV hariç fiyattan dahil fiyata

Ürününüzün KDV hariç fiyatı 1.000 TL, KDV oranı %20. Dahil fiyat: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL. KDV tutarı 200 TL. Buraya kadar sürpriz yok.

KDV dahil fiyattan hariç fiyata

Şimdi tersini yapalım. Etikette 1.200 TL yazıyor. Hariç fiyat: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL. KDV tutarı: 1.200 − 1.000 = 200 TL. İki hesap birbirini doğruluyor.

Yaygın hata: yüzde düşmek

“1.200'ün %20'si 240, o hâlde hariç fiyat 960” demek yanlış. Çünkü %20, 1.200'ün değil 1.000'in yüzdesi. Bu yolla KDV'yi 40 TL fazla, hariç fiyatı 40 TL eksik bulursunuz; maliyet ve kâr tablonuz da aynı oranda kayar.

KDV eklerken çarpın, çıkarırken bölün. Yüzde düşmeyin.

Farklı oranlarda aynı mantık

Türkiye'de genel olarak %1, %10 ve %20 oranları uygulanıyor. Formül değişmez, yalnızca bölen değişir:

• %1 KDV: dahil fiyat ÷ 1,01
• %10 KDV: dahil fiyat ÷ 1,10
• %20 KDV: dahil fiyat ÷ 1,20

E-ticarette KDV'nin kâra etkisi

Pazaryerinde satış fiyatı KDV dahildir ve komisyon da çoğu zaman bu dahil fiyat üzerinden hesaplanır. Kâr hesabında sıra önemli: önce KDV'yi ayırın, sonra komisyonu, kargoyu ve maliyeti düşün. Sırayı karıştırırsanız marj olduğundan yüksek görünür.

Bu hesabın tamamını bir örnekle Trendyol'da kâr nasıl hesaplanır yazımızda adım adım yaptık.

Fiyat belirlerken

Maliyetinizi ve hedef marjınızı biliyorsanız önce KDV hariç satış fiyatını bulun, KDV'yi en son ekleyin. Dahil fiyat üzerinden pazarlık yapıp geriye gitmek marjı kaydırır. Satış fiyatı hesaplayıcı hedef marja göre iki fiyatı da verir.

Tedarikçi faturalarında

Alış faturalarında tutarın KDV dahil mi hariç mi yazıldığına dikkat edin. Maliyet tablonuzda her şeyi aynı bazda tutun; birini dahil, diğerini hariç yazmak en sık rastladığımız karışıklık.

İndirimde ve toplu fiyat listesinde KDV

İndirim KDV dahil fiyattan yapıldığında KDV de aynı oranda küçülür. 1.200 TL'lik ürünü %25 indirimle 900 TL'ye sattığınızı düşünün. Yeni hariç fiyat 900 ÷ 1,20 = 750 TL, KDV ise 150 TL olur. İndirimi hesaplarken eski KDV tutarını sabit tutmak, kampanya kârını olduğundan düşük gösterir.

Yüzlerce ürünlük bir fiyat listeniz varsa hesabı tabloya bırakın. Dahil fiyatların olduğu sütunun yanına “fiyat ÷ 1,20” formülünü yazıp aşağı çekmeniz yeterli. Oranı farklı ürünler varsa her satıra kendi oranını yazdığınız ayrı bir sütun açın; böylece tek bir formül bütün listeyi doğru hesaplar.

Formülü bir kez oturttuğunuzda KDV hesabı birkaç saniyelik iş. Yine de her seferinde elle bölmek istemiyorsanız KDV hesaplayıcı iki yönde de hesaplar. Fiyatlarınızı ve pazaryeri kârlılığınızı birlikte gözden geçirmek isterseniz pazaryeri yönetimi sayfamıza göz atın.